Herkenning en gezelligheid in veteranencafé

Elke derde vrijdag van de maand komen gemiddeld vijftien Dordtse veteranen samen in wijkcentrum De Admiraal in Wielwijk.

 

Ze hebben allemaal hun eigen achtergrond en eigen verhalen. Maar één ding hebben ze gemeen: ze zijn, vaak op jonge leeftijd, op een missie in het verre buitenland geweest die de rest van hun leven een grote rol is blijven spelen. Maar de heftige verhalen voeren tijdens het maandelijkse samenzijn van twee uurtjes zeker niet de boventoon. “Het gaat ook om de gezelligheid”, zegt coördinator Ineke van Genderen, die net de borrel en de bitterballen heeft geserveerd.

Generaal-majoor b.d. Noordzij opende op 21 september 2011 het allereerste Dordtse veteranencafé. Toen nog in het Waterwiel en onder de vlag van de Wielborgh. Inmiddels verhuisd naar het buurthuis aan het Amiraalsplein en opererend onder een zelfstandig comité. Ineke van Genderen was er vanaf het begin bij als coördinator. “Deze bijeenkomsten voorzien echt in een behoefte”, heeft ze gemerkt. “Het is hier echt niet allemaal kommer en kwel dat ter tafel komt. Maar je kunt hier wel je verhaal kwijt als je dat wilt.” En dat verhaal wordt dan ook veel sneller begrepen, omdat de andere veteranen vaak vergelijkbare dingen hebben meegemaakt.

 

Onuitgesproken

Sinds Afghanistan gaan er op de Nederlandse missies ook geestelijke verzorgers mee. Dat was vroeger wel anders. Neem bijvoorbeeld Piet van Huizen, die bijna iedere maand aanwezig is in het veteranencafé. “Ik werd als 19-jarige jongen uit Friesland opgeroepen om in 1949 naar Nederlands-Indië te gaan. Ik had nog nooit een trein gezien en opeens stond ik daar. Ik heb heel heftige dingen meegemaakt. Toen ik thuis kwam werd er alleen maar gezegd: ‘Ga maar weer gauw aan het werk’. Er werd niet meer over gepraat.” En nog steeds doet Van Huizen dat nauwelijks. Dat heeft hij gemeen met veel van de andere mannen in het veteranencafé. Ze delen hun ervaringen, maar de meest ingrijpende gebeurtenissen blijven veelal onuitgesproken. “Het fijne is dat je hier met gelijkgestemden zit”, zegt Gerard Ek, die opgroeide in Indië, het Jappenkamp overleefde en later ook nog diende als militair in de voormalige kolonie. “We hebben vergelijkbare dingen meegemaakt. Ik kan met deze jongens meevoelen.”

 

Zeventig jaar vrijheid

Jaarlijks gaan de veteranen, vaak gezamenlijk, naar herdenkingen. Zoals die bij het Nationaal Indië-Monument in Roermond. Daarop staan de namen van ruim 6.200 Nederlandse militairen die tussen ’45 en ’62 in Nederlands-Indië en Nieuw-Guinea omkwamen. Daaronder ook de namen van de jongens uit de bataljons waarin deze Dordtse veteranen zaten en die niét terug kwamen. In Dordrecht vormen de mannen jaarlijks een erewacht bij de herdenking op de Essenhof. Volgend jaar willen ze ook hun medewerking verlenen aan de herdenking van zeventig jaar bevrijding en mogelijk ook de viering van Koningsdag. “We hebben een heel goed contact met burgemeester Brok”, vertelt Van Genderen. “Hij draagt ons een warm hart toe.”

 

Half woord

Te gast tijdens deze maandelijkse bijeenkomst is Nico Schipper. Hij vertelt over zijn missie in Bosnië. Een half jaar dat de rest van zijn leven zou tekenen. Hij maakte er dermate aangrijpende dingen mee dat hij eenmaal terug in Nederland ernstig in de problemen kwam. “Ik ben lange tijd gesloten geweest”, vertelt hij. “Ik werd agressief, mijn huwelijk liep stuk, ik raakte in een sociaal isolement. Gelukkig ben ik uiteindelijk door vrienden opgepakt en jarenlang in therapie gegaan.” Schipper heeft zijn leven inmiddels weer enigszins op weten te pakken, maar de krassen die hij opliep zullen de rest van zijn leven een bepalende rol blijven spelen. Het bezoek aan het veteranencafé was emotioneel, maar ook fijn, zegt hij. “Ik merk dat deze mannen het gevoel herkennen. Dat ze aan een half woord genoeg hebben.”

Veteranen zijn iedere derde vrijdag van de maand meer dan welkom in het veteranencafé, van 14.00 tot 16.00 uur in De Admiraal, Admiraalsplein 168. In december is de bijeenkomst vanwege kerstfestiviteiten in het wijkcentrum eenmalig op de tweede dinsdag: 12 december.